Câu hỏi : Vợ sử dụng công cụ định vị theo dõi chồng, có vi phạm pháp luật ?
Luật sư tư vấn :
Trong đời sống vợ chồng, pháp luật chỉ điều chỉnh quyền và nghĩa vụ chung của hai người trong quan hệ hôn nhân như: Con chung, tài sản chung, nợ chung và một số vấn đề khác. Còn bản thân mỗi người đều có quyền riêng về nhân thân, danh dự, sức khoẻ và đời sống riêng tư. Quyền này là bất khả xâm phạm được nhà nước bảo vệ tuyệt đối và được quy định trong Hiến pháp, Bộ luật Dân sự, Bộ luật Hình sự.
Cụ thể, Điều 21 Hiến pháp 2013 quy định:
Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân…. được pháp luật bảo đảm an toàn
Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015 cũng quy định:
Đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ
Như vậy, đọc trộm tin nhắn, email… của người khác là một trong những hành vi xâm phạm quyền bí mật đời tư và vi phạm pháp luật. Dù bí mật đời tư được ghi nhận là một trong những quyền cơ bản của công dân, nhưng việc đọc trộm tin nhắn, email, nghe lén điện thoại… của người khác vẫn diễn ra hàng ngày và không phải ai cũng biết rõ hậu quả pháp lý của hành vi này.
Khoản 3 Điều 102 Nghị định 15/2020/NĐ-CP cũng quy định, trường hợp cố tình thu thập tin nhắn, email,… mà không được sự đồng ý, người vi phạm còn có thể bị phạt hành chính với mức phạt lên đến 20 triệu đồng:
3. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:
…
e) Thu thập, xử lý và sử dụng thông tin của tổ chức, cá nhân khác mà không được sự đồng ý hoặc sai mục đích theo quy định của pháp luật;
…
o) Chiếm đoạt thư, điện báo, telex, fax hoặc văn bản khác của người khác được truyền đưa trên mạng dưới bất kỳ hình thức nào;
p) Cố ý lấy các thông tin, nội dung của thư, điện báo, telex, fax hoặc văn bản khác của người khác được truyền đưa trên mạng;
q) Nghe, ghi âm cuộc đàm thoại trái pháp luật;
r) Thu giữ thư, điện báo, điện tín trái pháp luật.
Nếu lần đầu gắn thiết bị theo dõi đã bị xử phạt mà còn tái phạm thì hành vi lần hai rất có thể đủ cấu thành tội “Xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín hoặc hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác của người khác” quy định tại Điều 159 Bộ luật Hình sự 2015.
Điều 159. Tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín hoặc hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác của người khác
1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, đã bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm:
a) Chiếm đoạt thư tín, điện báo, telex, fax hoặc văn bản khác của người khác được truyền đưa bằng mạng bưu chính, viễn thông dưới bất kỳ hình thức nào;
b) Cố ý làm hư hỏng, thất lạc hoặc cố ý lấy các thông tin, nội dung của thư tín, điện báo, telex, fax hoặc văn bản khác của người khác được truyền đưa bằng mạng bưu chính, viễn thông;
c) Nghe, ghi âm cuộc đàm thoại trái pháp luật;
d) Khám xét, thu giữ thư tín, điện tín trái pháp luật;
đ) Hành vi khác xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín, telex, fax hoặc hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác của người khác.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm:
a) Có tổ chức;
b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
c) Phạm tội 02 lần trở lên;
d) Tiết lộ các thông tin đã chiếm đoạt, làm ảnh hưởng đến danh dự, uy tín, nhân phẩm của người khác;
đ) Làm nạn nhân tự sát.
3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
