Sử dụng rượu, bia hoặc chất kích thích khác là hành vi con người đưa những chất gây tác động đến hệ thần kinh và não bộ của con người, từ đó dẫn đến mất toàn bộ hoặc mất một phần nhận thức và hành vi của mình đối với xã hội hoặc với các mối quan hệ xã hội của mình. Vậy, người phạm tội khi say rượu có được giảm nhẹ trách nhiệm hình sự không ?
MỤC LỤC
1. Phạm tội khi say rượu, có phải chịu trách nhiệm hình sự ?
Thông thường thì người phạm tội thực hiện hành vi phạm tội trong tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự mà áp dụng chế định khác như bắt buộc chữa bệnh… theo quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, quy định tại Điều 13 không loại trừ trách nhiệm cho người phạm tội do dùng rượu, bia hoặc chất kích thích mạnh khác:
“Người phạm tội trong tình trạng mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình do dùng rượu, bia hoặc chất kích thích mạnh khác, thì vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự”.
Nghĩa là những người này vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự nếu trong trường hợp khi phạm tội hạn chế hoặc mất năng lực hành vi do việc dùng rượu, bia hoặc chất kích thích khác.
Trên thực tế những người này là người có năng lực trách nhiệm hình sự, việc mất năng lực, hạn chế năng lực do sử dụng rượu, bia hoặc chất kích thích là do họ tự đặt mình vào trong trường hợp đấy. Người phạm tội hoàn toàn ý thức được điều này. Mặt khác, trên thực tế việc say rượu, bia hoặc chất kính thích là thói xấu trong xã hội, việc người phạm tội vẫn phải chịu trách nhiệm khi rơi vào trạng thái họ có thể lường trước được còn là biểu thị sự nghiêm khắc của pháp luật đối với hành vi này.
Rượu, bia hoặc chất kích thích mạnh khác khi sử dụng dẫn đến mất khả năng nhận thức hoặc điều khiển hành vi một cách tức thời hoặc không có tính chất như bệnh kinh niên, mãn tính, bệnh hiểm nghèo mà có cơ sở y tế xác định không do các yếu tố nếu trên. Một người bị loạn thần, ảo giác do dùng rượu, bia, chất kích thích mạnh khác mà pháp luật đã có những chế tài quy định cấm hoặc xử lý hành chính lại có những hành vi phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự về những tội phạm do mình thực hiện.
Với trường hợp người phạm tội là người say rượu bệnh lý: Say rượu bệnh lý là trạng thái loạn thần cấp tính xảy ra do uống rượu trong một khoảng thời gian ngắn không chỉ với lượng rượu lớn mà ngay cả khi chỉ uống một lượng rượu nhỏ nhưng vẫn bị say do cơ thể có sự suy yếu hoặc mẫn cảm đặc biệt đối với rượu. Đặc điểm của say rượu bệnh lý phát sinh sau khi uống rượu không phụ thuộc vào số lượng và loại rượu uống, rượu chỉ là một tác nhân dẫn đến say, có khi chỉ một lượng nhỏ.
Say rượu bệnh lý thường kéo dài từ vài giờ đến 24 giờ và kết thúc đột ngột bằng một giấc ngủ sâu, sau đó bệnh nhân không nhớ những gì đã xảy ra hoặc chỉ nhớ lẻ tẻ. Thực tiễn xét xử cũng đã xảy ra trường hợp giám định tâm thần kết luận người phạm tội là người say rượu bệnh lý, tuy nhiên họ vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự. Như vậy có thể thấy dù không tự mình đưa bản thân vào tình trạng say, người phạm tội trong tình trạng trên vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự.
2. Phạm tội khi say rượu có được giảm nhẹ trách nhiệm hình sự không ?
Say rượu không được coi là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, trái lại, với một số tội danh nhất định, đây được coi là tình tiết tăng nặng. Cụ thể như sau:
– Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ (Điều 250 Bộ luật Hình sự 2015)
Người nào phạm tội này trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định thì người phạm tội bị phạt tù từ 03 – 10 năm.
– Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường sắt (Điều 267 Bộ luật Hình sự 2015)
Người nào phạm tội này trong tình trạng sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định cũng bị phạt tù từ 03 – 10 năm.
– Tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thủy (Điều 272 Bộ luật Hình sự 2015).
Tương tự như trên, người nào phạm tội này trong tình trạng sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định cũng bị phạt tù từ 03 – 10 năm.
Trên đây là tư vấn của luật sư về vấn đề Phạm tội khi say rượu có được giảm nhẹ TNHS không ? Nếu bạn có vướng mắc, hãy nhấc máy và gọi 0904902429 hoặc 0913597479 để trao đổi trực tiếp với luật sư tư vấn hình sự.
