Con cái có quyền ngăn cản cha mẹ ly hôn không ?

Nhiều cặp vợ chồng quyết định ly hôn ở tuổi xế chiều, khi mọi thứ đã viên mãn, bởi muốn dành những năm tháng còn lại của mình cho một cuộc sống thanh thản hơn. Vậy nếu không đồng ý, con cái có quyền ngăn cản cha mẹ ly hôn không ?

1. Con cái có được quyền ngăn cản cha mẹ ly hôn không?

Hôn nhân được tạo lập dựa trên tinh thần tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng. Do đó, khi không thể duy trì mối quan hệ vợ chồng thì ly hôn cũng phải dựa trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng. Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định quyền yêu cầu giải quyết ly hôn như sau :

1. Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.

2. Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.

3. Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Theo đó, người gửi yêu cầu giải quyết ly hôn có thể là vợ hoặc chồng hoặc cả hai vợ chồng. Khi hai bên đều đồng ý ly hôn thì thỏa thuận ly hôn thuận tình. Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định thuận tình ly hôn như sau:

Trong trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án công nhận thuận tình ly hôn; nếu không thỏa thuận được hoặc có thỏa thuận nhưng không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án giải quyết việc ly hôn.

Nếu một bên không đồng ý thì bên kia có quyền gửi yêu cầu ly hôn đơn phương. Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định ly hôn đơn phương (ly hôn theo yêu cầu của một bên) như sau:

1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.

3. Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia.

Căn cứ Luật Hôn nhân và gia đình 2014, con cái chỉ được yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn cho cha mẹ trong 01 trường hợp duy nhất là khi một trong hai bên cha mẹ:

– Bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác không thể nhận thức, làm chủ hành vi của mình;

– Là nạn nhân bạo lực gia đình do người còn lại gây ra khiến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người này bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Trong đó, Điều 2 Luật Phòng chống bạo lực gia đình 2007 quy định các hành vi bạo lực gia đình giữa vợ và chồng gồm:

– Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc cố ý khác xâm hại sức khoẻ, tính mạng;

– Lăng mạ hoặc xúc phạm danh dự, nhân phẩm;

– Cưỡng ép quan hệ tình dục;

– Cưỡng ép lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khả năng; Kiểm soát thu nhập nhằm tạo ra tình trạng phụ thuộc tài chính;…

Như vậy, việc ly hôn là việc của hai vợ chồng. Dù là con cái cũng không thể ngăn cản, cấm đoán cha mẹ ly hôn.

Xem thêm : Cha mẹ ly hôn, con có được yêu cầu chia tài sản không ?

2. Ngăn cản cha mẹ ly hôn, người con có thể bị xử lý như thế nào ?

Cản trở ly hôn là việc đe dọa, uy hiếp tinh thần, hành hạ, ngược đãi, … nhằm buộc người khác phải duy trì quan hệ hôn nhân trái với ý muốn của họ. Tùy vào mức độ mà người con có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc phải chịu trách nhiệm hình sự.

a. Xử phạt hành chính

Nếu con cố tình ngăn cản cha mẹ ly hôn thì có thể bị phạt từ 03 – 05 triệu đồng theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP.

b. Chịu trách nhiệm hình sự

Theo quy định tại Điều 181 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017, nếu người con ngăn cản cha mẹ ly hôn bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần… và đã bị xử phạt hành chính rồi nhưng vẫn tiếp tục vi phạm thì có thể bị phạt:

– Cảnh cáo;

– Cải tạo không giam giữ đến 03 năm;

– Phạt tù từ 03 tháng đến 03 năm;

Nói tóm lại, nếu không đồng ý cho cha mẹ ly hôn, người con nên dùng tình cảm để khuyên bảo và hàn gắn mối quan hệ của cha mẹ chứ không nên ngăn cản cha mẹ ly hôn bằng các hành vi tiêu cực. Bởi không chỉ ảnh hưởng đến tình cảm gia đình mà còn có thể vi phạm pháp luật.

3. Cha mẹ có quyền yêu cầu ly hôn thay cho con trong những trường hợp nào ?

Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định quyền yêu cầu giải quyết ly hôn như sau:

1. Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.

2. Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.

3. Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Căn cứ quy định của pháp luật, cha mẹ chỉ có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn thay con gái khi con gái do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần.

4. Cha mẹ ly hôn, ảnh hưởng đến con cái như thế nào ?

a. Cảm giác mất mát, bị ruồng bỏ

Khi cha mẹ ly dị, đứa trẻ buộc phải sống với một trong hai người. Dù ở vào lứa tuổi nào, đứa con cũng sẽ có cảm giác mất mát và thiếu thốn về mặt chăm sóc tinh thần. Tệ hơn, bé có thể cảm thấy bị ruồng bỏ nếu người cha hoặc mẹ còn lại không thường xuyên ghé thăm, hỏi han. Những trò chơi hay thói quen trước đây với cha hoặc mẹ sẽ không còn nữa, thay vào đó sẽ là một cảm giác trống vắng và hụt hẫng trong tâm hồn non nớt của trẻ.

b. Tính tình thất thường, hung hăng

Không phải ngẫu nhiên khi sự phát triển tâm sinh lý của bất kỳ đứa trẻ nào cũng đều cần sự giáo dục mang tính cương nhu tuỳ lúc của cha mẹ (mỗi người giữ một vai trò nghiêm khắc và dỗ dành nhất định). Với những gia đình chỉ còn một cha hoặc một mẹ thì sự kiểm soát, uốn nắn này sẽ trở nên khó khăn hơn. Từ đó dẫn đến sự mất cân đối trong tiến trình phát triển tâm lý của con cái. Hệ quả dễ thấy là có những bé trở nên hung hăng, hiếu chiến trong khi những trẻ khác có thể rụt rè và tự ti trước cuộc sống.

c. Ảnh hưởng việc học hành

Với nhiều gia đình, cha mẹ ly hôn có thể kéo theo việc bé con phải chuyển chỗ ở hoặc nơi học hành. Nếu bé may mắn không phải chuyển trường và làm quen lại thầy cô, bạn bè mới thì những trêu ghẹo vô ý từ bạn cùng lứa về tình trạng “thiếu cha” hoặc “vắng mẹ” có thể làm trẻ sợ đến trường. Ngoài ra, những môn học có thể tham vấn ý kiến từ cha hoặc mẹ như trước đây cũng bị gián đoạn càng làm cho tình hình học hành của bé thêm phần nghiêm trọng. Theo thống kê của Hội Nghiên cứu Trẻ em Quốc gia của Mỹ (National Survey of Children) đối với trẻ trong các gia đình ly dị, trung bình 15% trẻ bị ức hiếp ở trường; 13% bé sẽ bỏ học giữa chừng và có đến 60% các trẻ sẽ học hành sa sút so với khả năng học vấn của cha mẹ chúng.

d. Tỷ lệ hôn nhân đổ vỡ tăng cao

Khi cha mẹ không còn giải pháp nào khác ngoài việc ly dị, ắt hẳn không ai muốn con cái mình sẽ đi theo “vết xe đổ” này. Tuy nhiên, theo kết quả nghiên cứu của chuyên khoa Gia đình & Người Tiêu dùng thuộc Đại học Utah (Hoa Kỳ), những cặp vợ chồng trong đó cha mẹ chồng hoặc cha mẹ vợ trước đây đã từng ly dị thì khả năng “lịch sử ly hôn” lặp lại là rất cao, lên đến 2 lần. Tỷ lệ này sẽ tăng lên 3 lần nếu cả hai vợ chồng đều là con của những gia đình ly dị trước đây.

5. Làm sao giúp trẻ thích ứng với việc cha mẹ ly hôn ?

Cả cha lẫn mẹ nên tạo điều kiện để con mình có thể liên lạc với người còn lại – người không trực tiếp chăm sóc trẻ. Bằng cách thường xuyên cho con gọi điện thoại, video call, nhắn tin,… Trẻ nhỏ sẽ bối rối vì cha mẹ ly hôn và lo sợ rằng cha hoặc mẹ có thể bỏ rơi chúng.

Bạn cần sắp xếp thời gian và công việc hợp lí để có nhiều thời gian đến thăm trẻ. Tốt nhất là nên dành trọn một ngày mỗi 1 đến 2 tuần chơi với trẻ. Điều này sẽ tốt hơn việc đến thăm trẻ thường xuyên nhưng chỉ trong một thời gian ngắn.

Nếu bạn có nhiều đứa con, tất cả nên được dành thời gian bằng nhau. Bởi bất kì một đứa trẻ nào đều sẽ không thích cảm giác bị đối xử thiên vị. Con bạn sẽ háo hức mong khi được cha hay mẹ đến thăm. Vì vậy cha mẹ phải giữ lời hứa và đúng giờ.

Hãy ghi nhớ ngày sinh nhật và các sự kiện đặc biệt khác để trẻ không có cảm giác bị lãng quên. Cởi mở và vui vẻ khi con bạn muốn chia sẻ với bạn rằng trẻ đã có khoảng thời gian hạnh phúc trong chuyến thăm với vợ hay chồng cũ của bạn.

Trên đây là tư vấn của luật sư về câu hỏi “Con cái có quyền ngăn cản cha mẹ ly hôn không ?”. Hãy nhấc máy và gọi 0904 902 429 hoặc 0913 597 479 để trao đổi trực tiếp với luật sư tư vấn. Mọi vướng mắc của bạn sẽ được hỗ trợ nhiệt tình và nhanh chóng.