Phân biệt tội chống phá cơ sở giam giữ và tội đánh tháo người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam

– Phá cơ sở giam giữ. Giam giữ là các biện pháp cưỡng chế nhà nước do các cơ quan hức năng áp dụng trên cơ sở quy định của pháp luật. Giam giữ bao gồm tạm giữ, tạm giam theo thủ tục tố tụng hình sự (là các biện pháp ngăn chặn của tố tụng hình sự quy định trong Bộ luật tố tụng hình sự); tạm giữ người theo thủ tục hành chính (là biện pháp ngăn chặn vi phạm hành chính quy định trong Luật xử lý vi phạm hành chính) và thi hành án phạt tù (bao gồm tù có thời hạn và tù chung thân, quy định trong Luật thi hành án hình sự). Cơ sở giam giữ là nơi tổ chức việc giam giữ, quản lý người bị tạm giữ, người bị tạm giam hoặc người bị kết án phạt tù (phạm nhân), bao gồm trại tạm giam, nhà tạm giữ, buồng tạm giữ thuộc đồn biên phòng (là nơi giam giữ người theo thủ tục tố tụng hình sự), nhà tạm giữ hành chính hoặc buồng tạm giữ hành chính (là nơi tạm giữ người theo thủ tục hành chính) và trại giam (là nơi giam giữ phạm nhân). Phá cơ sở giam giữ là hành vi phá hoại cơ sở vật chất của các cơ sở giam giữ nêu trên. Đây vừa là hành vi phá hoại nơi giam giữ người phạm tội hoặc người có hành vi nguy hiểm cho xã hội hoặc bị nghi thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội, vừa tạo điều kiện cho các đối tượng nêu trên có điều kiện thoát ra khỏi nơi giam giữ.

– Tổ chức trốn khỏi cơ sở giam giữ. Tổ chức trốn khỏi cơ sở giam giữ là hành vi chủ động chuẩn bị công cụ, phương tiện và các điều kiện cần thiết khác để trốn khỏi nơi giam giữ cũng như lên kế hoạch, liên hệ, móc nối, tập hợp những người đang bị giam giữ đưa họ thoát ra khỏi cơ sở giam giữ.

– Đánh tháo người bị giam giữ, người bị áp giải. Đánh tháo người bị giam giữ, người bị áp giải là hành vi sử dụng vũ lực, đe dọa sử dụng vũ lực hoặc dùng các thủ đoạn khác giải thoát cho người bị giam giữ, người bị áp giải.

– Trốn khỏi cơ sở giam giữ. Trốn khỏi cơ sở giam giữ là hành vi của người đang bị tạm giữ, tạm giam hoặc đang thi hành án phạt tù lợi dụng sơ hở trong việc quản lý, dẫn giải để trốn khỏi cơ sở giam giữ.

Tội phạm được coi là hoàn thành khi người phạm tội thực hiện một trong những hành vi nêu trên.

Người phạm tội đánh tháo người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam, người đang bị áp giải, xét xử, chấp hành án phạt tù có thể thực hiện một trong các hành vi sau:

Đe dọa dùng vũ lực để đánh tháo người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam, đang bị áp giải, đang bị xét xử hoặc đang chấp hành án phạt tù là bằng hành động, lời nói hoặc bằng các thủ đoạn khác đối với người canh gác hoặc người áp giải làm cho những người này sợ không làm hoặc làm không đầy đủ trách nhiệm canh gác hoặc áp giải người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam, đang bị áp giải, đang bị xét xử hoặc đang chấp hành án phạt tù để người phạm tội giải thoát cho những người này. Về phía người canh gác hoặc áp giải vì sợ bị dùng vũ lực mà “đầu hàng” để người phạm tội giải thoát được người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam, đang bị áp giải, đang bị xét xử hoặc đang chấp hành án phạt tù, thì tùy trường hợp họ cũng bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi “tha trái pháp luật người bị giam, giữ”.

Dùng thủ đoạn khác để đánh tháo người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam, người đang bị áp giải, đang bị xét xử hoặc đang chấp hành án phạt tù là không dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực nhưng vẫn đánh tháo được người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam, người đang bị áp giải, đang bị xét xử hoặc đang chấp hành án phạt tù như: lén lút làm cho người canh gác hoặc áp giải mất cảnh giác để người phạm tội giải thoát được người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam, người đang bị áp giải, đang bị xét xử hoặc đang chấp hành án phạt tù. Ví dụ: Giả làm cán bộ canh gác đột nhập vào buồng giam, phá cửa, phá khóa (cùm) tay, chân để giải thoát người đang bị giam; dùng người khác thay thế (đánh tráo) người đang chấp hành hình phạt tù trong khi đang lao động cải tạo ở ngoài trại giam để giải thoát người bị kết án đang chấp hành hình phạt tù trong trại giam.

Hậu quả

Hậu quả của hành vi đánh tháo người người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam, đang bị áp giải, đang bị xét xử hoặc đang chấp hành án phạt tù không phải là dấu hiệu bắt buộc của cấu thành tội phạm này.