Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân theo Điều 109 và tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân theo Điều 113 Bộ luật Hình sự năm 2015 đều được thực hiện dưới hình thức lỗi cố ý trực tiếp. Tức là người phạm tội nhận thức được hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả do hành vi đó gây ra nhưng vẫn mong muốn cho hậu quả xảy ra.
| Tiêu chí | Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân | Tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân |
| Khái niệm | Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân là hành vi hoạt động thành lập hoặc tham gia tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân. | Tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân là hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tự do thân thể con người; đe dọa xâm phạm tính mạng hoặc hành vi khác uy hiếp tinh thần người khác; thành lập, tham gia tổ chức khủng bố, tổ chức tài trợ khủng bố; cưỡng ép, lôi kéo, tuyển mộ, đào tạo, huấn luyện phần tử khủng bố; chế tạo, cung cấp vũ khí cho phần tử khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân hoặc gây khó khăn cho quan hệ quốc tế của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. |
| Chủ thể của tội phạm | Chủ thể của tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân là người nào từ đủ 16 tuổi trở lên và có năng lực trách nhiệm hình sự. | |
| Khách thể của tội phạm | Khách thể trực tiếp của tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân là sự tồn tại của chính quyền nhân dân, là an ninh chính trị của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Đối tượng tác động của tội phạm là chính quyền nhân dân từ Trung ương đến địa phương. |
Khách thể trực tiếp của tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân là an ninh chính trị và an ninh con người ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Bản chất của hành vi khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân là hành vi bạo lực hướng đến đối tượng tác động là con người nhằm làm mất ổn định xã hội, gây sức ép về chính trị đối với chính quyền hoặc gây khó khăn cho Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong các mối quan hệ quốc tế.
Đối tượng tác động của tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân là cán bộ, công chức và người khác, bao gồm cả công dân Việt Nam, người nước ngoài và người không có quốc tịch. Tuy nhiên, mục tiêu khủng bố chủ yếu mà đối tượng nhằm vào thường là lãnh đạo các cơ quan chính quyền các cấp từ trung ương xuống địa phương. |
| Mặt khách quan của tội phạm | Mặt khách quan của tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân được đặc trưng bằng hành vi hoạt động thành lập hoặc tham gia tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân.
Hoạt động thành lập tổ chức là hành vi nhen nhóm hình thành các tổ chức phản động hoạt động đối lập về chính trị ở Việt Nam. Hành vi này có một số biểu hiện cụ thể như: đề xướng chủ trương, đường lối, vạch kế hoạch hoạt động của tổ chức thể hiện qua việc soạn thảo cương lĩnh, điều lệ, lời hiệu triệu của tổ chức; xây dựng cơ cấu, hình thành bộ khung của tổ chức; tiến hành các hoạt động nhằm công khai hóa tổ chức; tuyên truyền, lôi kéo người khác cùng hoạt động thành lập hoặc tham gia tổ chức; tổ chức các hoạt động phá hoại để tạo tiếng vang cho tổ chức… Tham gia tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân là hành vi tự nguyện hoặc chấp nhận đứng trong hàng ngũ của tổ chức khi biết rõ tổ chức ấy có mục đích lật đổ chính quyền, xoá bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Đối tượng tham gia tổ chức phản động quyềnể tiến hành các hoạt động phá hoại cụ thể theo sự chỉ đạo của tổ chức hoặc chỉ nhận lời tham gia tổ chức. Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân hoàn thành kể từ thời điểm người phạm tội thực hiện hành vi hoạt động thành lập tổ chức, không kể đã thành lập được tổ chức hay chưa hoặc từ khi nhận lời tham gia vào tổ chức, không kể đã có hoạt động cụ thể gì hay chưa. |
Mặt khách quan của tội phạm quy định tại Điều 113 thể hiện ở một trong những hành vi sau đây:
– Xâm phạm tính mạng của cán bộ, công chức hoặc người khác nhằm chống chính quyền nhân dân. Xâm phạm tính mạng là hành vi cố ý tác động lên thân thể người khác đưa đến nguy cơ trực tiếp gây ra cái chết cho nạn nhân. Thủ đoạn thực hiện tội phạm có thể là đặt bom, mìn gây nổ, sử dụng súng hoặc các loại vũ khí khác xâm phạm tính mạng của người khác nhằm chống chính quyền nhân dân. Hậu quả chết người không phải là dấu hiệu bắt buộc trong trường hợp này. – Xâm phạm tự do thân thể hoặc sức khỏe của cán bộ, công chức hoặc người khác nhằm chống chính quyền nhân dân. Xâm phạm tự do thân thể là hành vi khống chế, bắt giữ người khác một cách trái phép luật. Xâm phạm sức khỏe là hành vi cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác bằng nhiều phương thức, thủ đoạn khác nhau. Điều 113 không quy định người phạm tội phải bắt giữ được hoặc gây thương tích được cho nạn nhân nên hậu quả của hành vi bắt giữ trái phép hay hành vi xâm phạm sức khỏe của người khác cũng không phải là dấu hiệu bắt buộc trong trường hợp phạm tội này. – Đe dọa xâm phạm tính mạng hoặc có hành vi khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chống chính quyền nhân dân. Đây là hành vi uy hiếp tinh thần của người khác qua việc đe dọa sẽ giết hại bản thân người bị đe dọa hoặc người thân thích của họ hoặc các hình thức đe dọa khác gây hoang mang cho đối tượng bị đe dọa nhằm chống chính quyền nhân dân. Kèm theo hành vi đe dọa xâm phạm tính mạng hoặc các đe dọa khác có thể là yêu cầu buộc người bị đe dọa phải làm hoặc không làm một việc nhất định, tuy nhiên việc có đưa ra yêu cầu hay không không phải là dấu hiệu bắt buộc của hành vi này. – Thành lập, tham gia tổ chức khủng bố, tổ chức tài trợ khủng bố. Tổ chức khủng bố nói trong Điều 113 Bộ luật hình sự là tổ chức được lập ra với mục đích là tiến hành các hoạt động khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân. Tổ chức tài trợ khủng bố nói trong điều luật là tổ chức có các hoạt động huy động, hỗ trợ tài chính cho các hoạt động khủng bố nói trên. Thành lập tổ chức khủng bố, tổ chức tài trợ khủng bố là hành vi lập nên các tổ chức khủng bố, tổ chức tài trợ khủng bố. Người thành lập tổ chức khủng bố, tổ chức tài trợ khủng bố có thể trực tiếp điều hành hoặc giao cho người khác điều hành hoạt động của các tổ chức đã lập. Tham gia tổ chức khủng bố, tổ chức tài trợ khủng bố là hành vi của người nhận thức rõ mục đích hoạt động của tổ chức là khủng bố, tài trợ khủng bố mà vẫn chấp nhận là thành viên và thực hiện các hoạt động cụ thể theo sự chỉ đạo của tổ chức khủng bố, tổ chức tài trợ khủng bố. – Cưỡng ép, lôi kéo, tuyển mộ, đào tạo, huấn luyện phần tử khủng bố; chế tạo, cung cấp vũ khí cho phần tử khủng bố. Phần tử khủng bố là cá nhân tham gia hoặc không tham gia các tổ chức khủng bố nhưng đã tiến hành các hoạt động khủng bố hoặc sẵn sàng thực hiện các hoạt động đó. Cưỡng ép là hành vi ép buộc người khác thực hiện hoạt động khủng bố bằng nhiều thủ đoạn khác nhau. Lôi kéo là hành vi dụ dỗ, lừa phỉnh, lôi cuốn người khác vào các hoạt động khủng bố. Tuyển mộ là hành vi tìm kiếm, lựa chọn người cho các hoạt động khủng bố. Đào tạo, huấn luyện phần tử khủng bố là chỉ dẫn cách thức tiến hành các hoạt động khủng bố hoặc hướng dẫn thực hành các hoạt động khủng bố cho phần tử khủng bố. |
| Mặt chủ quan của tội phạm | Lỗi của người phạm tội là cố ý trực tiếp. Mục đích phạm tội là nhằm lật đổ chính quyền nhân dân, thay đổi chế độ chính trị hiện hành ở Việt Nam. | Lỗi của người phạm tội là cố ý trực tiếp. Mục đích phạm tội là nhằm chống chính quyền nhân dân hoặc gây khó khăn cho quan hệ quốc tế của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trường hợp người phạm tội thực hiện hành vi khủng bố nhằm gây tình trạng hoảng loạn, hoang mang trong nhân dân thì không xử lý về tội phạm này mà xử lý theo Điều 299 Bộ luật Hình sự về tội khủng bố. |
Trên đây là tư vấn của luật sư về vấn đề Phân biệt tội hoạt động và khủng bố nhằm lật đổ chính quyền nhân dân. Nếu bạn có vướng mắc, hãy nhấc máy và gọi 0904902429 hoặc 0913597479 để trao đổi trực tiếp với luật sư tư vấn hình sự.
