Phân biệt tội xâm quyền quyền bầu cử và tội làm sai lệch kết quả bầu cử

Nếu bầu cử hoặc ứng cử mà không liên quan đến quyền của công dân thì không phải là khách thể của tội phạm này.

Để thực hiện hành vi xâm phạm quyền của công dân về bầu cử, ứng cử hoặc biểu quyết khi Nhà nước trưng cầu ý dân, người phạm tội có thể thực hiện một hoặc một số hành vi sau :

Lừa gạt là cố ý làm cho người khác mắc sai lầm hoặc có ảo tưởng để nghe theo mình.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, người phạm tội thực hiện hành vi gian dối để lừa gạt người khác bằng nhiều thủ đoạn khác nhau với mục đích làm cho người khác không thực hiện được hoặc không thực

hiện đúng hoặc đầy đủ quyền bầu cử, quyền ứng cử hoặc quyền biểu quyết khi Nhà nước trưng cầu ý dân của mình. Do đó, khi xác định người phạm tội có hành vi lừa gạt, chỉ cần xác định họ có hành vi gian dối là đủ mà không cần xác định động cơ của người phạm tội (có thể là lừa gạt, lừa bịp, lừa dối, lừa lọc, lừa phỉnh…).

Mua chuộc là dùng tiền hoặc lợi ích vật chất, tinh thần để lôi kéo người khác làm theo ý mình, làm cho người khác không thực hiện được hoặc thực hiện không đúng quyền bầu cử, quyền ứng cử của họ. Hành vi mua chuộc để xâm phạm quyền bầu cử của người khác thường mua chuộc nhiều người, nhưng đối với quyền ứng cử thì thường chỉ mua chuộc một hoặc vài người.

Cưỡng ép là hành vi dùng quyền lực hăm dọa, dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực ép buộc người khác không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quyền bầu cử, quyền ứng cử của họ.

Thủ đoạn khác là những thủ đoạn không phải là lừa gạt, mua chuộc hoặc cưỡng ép.

–       Hậu quả của tội phạm

Hậu quả của tội phạm này là những thiệt hại về quyền của con người được Hiến pháp và pháp luật bảo vệ, mà cụ thể là quyền bầu cử, quyền ứng cử, quyền biểu quyết khi Nhà nước trưng cầu ý dân bị xâm phạm.

Nếu người phạm tội do thực hiện những thủ đoạn như lừa gạt, mua chuộc hoặc cưỡng ép hoặc thủ đoạn khác cản trở việc thực hiện quyền bầu cử, quyền ứng cử của người khác mà còn gây ra những thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự hoặc về tài sản thì người phạm tội còn phải bị truy cứu trách nhiệm hình su về các tội phạm tương ứng với hành vi phạm tội và hậu quả do hành vi phạm tội gây ra.

Để thực hiện hành vi làm sai lệch kết quả bầu cử, kết quả trưng cầu ý dân, người phạm tội có thể thực hiện một hoặc một số hành vi sau :

Giả mạo giấy tờ để làm sai lệch kết quả bầu cử, kết quả trưng cầu ý dân, như: làm phiếu bầu cử giả hoặc dùng phiếu bầu cử giả, sửa chữa kết quả bầu cử trên các phiếu bầu, thêm hoặc bớt phiếu bầu cử với mục đích làm sai lệch kết quả bầu cử theo ý mình.

Gian lận phiếu để làm sai lệch kết quả bầu cử, kết quả trưng cầu ý dân là hành vi dối trá trong việc thêm, bớt phiếu bầu, dẫn đến kết quả bầu cử không chính xác, như: thêm phiếu trúng cử cho người mà mình quan tâm hoặc bớt phiếu trúng cử đối với người mà mình không muốn trúng cử.

Dùng thủ đoạn khác để làm sai lệch kết quả bầu cử, kết trưng cầu ý dân là ngoài hành vi giả mạo giấy tờ hoặc gian lận phiếu nhưng cũng làm sai lệch kết quả bầu cử. Đây là quy định mở, nhằm đề phòng những trường hợp không phải là giả mạo giấy tờ hoặc gian lận phiếu bầu nhưng vẫn làm sai lệch kết quả bầu cử.

Thủ đoạn khác làm sai lệch kết quả bầu cử, kết quả trưng cầu ý dân trong thực tế xảy ra rất đa dạng như: mua chuộc, dụ dỗ, cưỡng ép… người có trách nhiệm trong việc tổ chức, giám sát việc bầu cử

để những người này thực hiện hành vi giả mạo giấy tờ hoặc gian lận phiếu bầu để làm sai lệch kết quả bầu cử, kết quả trưng cầu ý dân.

–       Hậu quả của tội phạm

Hậu quả của tội làm sai lệch kết quả bầu cử, kết quả trưng cầu ý dân là những thiệt hại do hành vi giả mạo giấy tờ, gian lận phiếu bầu hoặc dùng thủ đoạn khác gây ra, mà trước hết là kết quả bầu cử, kết quả trưng cầu ý dân bị sai lệch, không đúng với kết quả thực. Ngoài ra, còn gây ra những thiệt hại khác về vật chất hoặc phi vật chất.

Hậu quả không phải là dấu hiệu bắt buộc cấu thành tội phạm này, vì chỉ cần người phạm tội đã có hành vi giả mạo giấy tờ, gian lận phiếu bầu hoặc dùng thủ đoạn khác để làm sai lệch kết quả bầu cử, kết quả trưng cầu ý dân là tội phạm đã hoàn thành. Việc kết quả bầu cử, kết quả trưng cầu ý dân có bị làm sai lệch hay không chỉ có ý nghĩa đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội khi quyết định hình phạt. Nếu kết quả bầu cử, kết quả trưng cầu ý dân không bị làm sai lệch thì tùy từng trường hợp cụ thể, các cơ quan tiến hành tố tụng có thể không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội. Trường hợp kết quả bầu cử, kết quả trưng cầu ý dân tuy không bị sai lệch, nhưng phạm tội có tổ chức, gây hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng nhiều mặt đến quyền bầu cử, quyền trưng cầu ý dân của người khác, thì người phạm tội vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Động cơ không phải là dấu hiệu bắt buộc của tội phạm này. Việc xác định động cơ phạm tội của người phạm tội chỉ có ý nghĩa trong việc quyết định hình phạt.