Khi hai vợ chồng ly hôn, người không trực tiếp nuôi con phải có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con. Tuy nhiên trong thực tế, nhiều người rơi vào hoàn cảnh khó khăn kinh tế nên không còn đủ điều kiện để cấp dưỡng theo mức như đã thỏa thuận. Vậy, theo quy định của pháp luật, có được miễn cấp dưỡng nuôi con khi khó khăn kinh tế không ?
MỤC LỤC
1. Căn cứ xác định mức cấp dưỡng cho con khi ly hôn ? Mức cấp dưỡng tối thiểu là bao nhiêu ?
– Khi hai vợ chồng ly hôn, ngoài việc chấm dứt quan hệ vợ chồng thì còn giải quyết việc chia tài sản, trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con cái. Nếu thỏa thuận được thì thực hiện theo thỏa thuận, không thỏa thuận được thì nhờ Tòa án giải quyết. Về việc cấp dưỡng cho con, khoản 2 Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình quy định :
Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.
– Theo quy định tại Điều 116 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 thì mức cấp dưỡng do người có nghĩa vụ cấp dưỡng và người được cấp dưỡng hoặc người giám hộ của người đó thỏa thuận căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu tòa án giải quyết.
– Khi tòa án giải quyết phải căn cứ vào “Thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng” và “Nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng”.
Hiện nay, chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể thế nào là “thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng” và “nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng”. Tuy nhiên, “nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng” căn cứ vào mức sinh hoạt trung bình tại địa phương nơi người được cấp dưỡng cư trú, bao gồm các chi phí thông thường cần thiết về ăn, ở, mặc, học, khám chữa bệnh và các chi phí thông thường cần thiết khác để bảo đảm cuộc sống của người được cấp dưỡng”.
Thực tế nhu cầu này ở cùng địa phương, cùng lứa tuổi thì mỗi cháu, mỗi gia đình cũng có hoàn cảnh, mức sống khác nhau. Tính toán được thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng cũng như tính toán nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng một cách chính xác thực tế không dễ dàng.
– Thực tiễn giải quyết tại các Tòa án trước đây và hiện tại thường vận dụng quy định tại khoản 2, phần III của Công văn số 24/1999/KHXX ngày 17/3/1999 của Tòa án nhân dân tối cao, cụ thể là
Mức đóng góp phí tổn nuôi dưỡng, giáo dục con tối thiểu không dưới 1/2 (một phần hai) mức lương tối thiểu do Nhà nước quy định tại thời điểm xét xử sơ thẩm đối với một người con.
– Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hiện đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết hướng dẫn một số vấn đề về giải quyết tranh chấp hôn nhân và gia đình. Trong đó có đề xuất mới về tiền cấp dưỡng nuôi con khi ly hôn. Trong trường hợp các bên không thoả thuận được thì Tòa án quyết định mức cấp dưỡng ít nhất bằng 2/3 mức lương cơ sở và không được thấp hơn 30% mức thu nhập bình quân của người có nghĩa vụ cấp dưỡng trong 06 tháng liền kề.
– Hiện nay, mức lương cơ sở đang áp dụng là 1.490.000 đồng/tháng. Như vậy, nếu trường hợp Tòa án quyết định thì mức cấp dưỡng cho con tối thiểu sẽ không thấp hơn 993.333 đồng/tháng. Dự kiến từ tháng 7/2023, lương cơ bản sẽ được nâng từ 1.490.000 đồng/tháng lên khoảng 1.800.000 đồng/tháng. Khi đó, mức cấp dưỡng cho con tối thiểu sẽ không thấp hơn 1.200.000 đồng/tháng.
2. Cha mẹ phải cấp dưỡng cho con đến năm bao nhiêu tuổi ?
Điều 118 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định các trường hợp chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng, cụ thể như sau :
– Người được cấp dưỡng đã thành niên và có khả năng lao động hoặc có tài sản để tự nuôi mình;
– Người được cấp dưỡng được nhận làm con nuôi;
– Người cấp dưỡng đã trực tiếp nuôi dưỡng người được cấp dưỡng;
– Người cấp dưỡng hoặc người được cấp dưỡng chết;
– Bên được cấp dưỡng sau khi ly hôn đã kết hôn;
– Trường hợp khác theo quy định của luật.
Như vậy, trừ trường hợp con đã đủ 18 tuổi nhưng không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình, còn các trường hợp khác, khi người được cấp dưỡng đã đủ 18 tuổi thì nghĩa vụ cấp dưỡng sẽ chấm dứt.
Bởi người đủ 18 tuổi là người thành niên, đã có năng lực trách nhiệm dân sự đầy đủ, có thể tự mình tham gia xác lập, thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự và tự chịu trách nhiệm về hành vi do mình thực hiện. Như vậy, những người này hoàn toàn có khả năng lao động để tự nuôi sống bản thân mà không cần đến tiền cấp dưỡng từ người khác.
Xem thêm : Có thể chuyển giao nghĩa vụ cấp dưỡng cho người khác được không ?
3. Có được miễn cấp dưỡng nuôi con khi khó khăn kinh tế không ?
– Mức cấp dưỡng phụ thuộc vào chi phí sinh hoạt của con và khả năng tài chính của người thực hiện việc cấp dưỡng. Việc cấp dưỡng có thể được thực hiện định kỳ hàng tháng, hàng quý, nửa năm, hàng năm hoặc một lần.
– Trong trường hợp đang lâm vào tình trạng khó khăn về kinh tế mà không có khả năng thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng, người có nghĩa vụ cấp dưỡng có thể thỏa thuận với vợ/chồng cũ để tạm ngừng cấp dưỡng trong giai đoạn khó khăn này. Nếu không được đồng ý thì có thể thỏa thuận để thay đổi phương thức từ cấp dưỡng hàng tháng sang cấp dưỡng hàng quý hoặc nửa năm, hàng năm.
– Nếu vợ/chồng cũ vẫn nhất quyết không đồng ý, thì Tòa án sẽ có thẩm quyền giải quyết vấn đề này. Tuy nhiên, nếu không thuộc trường hợp được chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng (Điều 118 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014) hoặc trường hợp miễn cấp dưỡng nuôi con (do sự thỏa thuận giữa 2 bên) thì Tòa án cũng sẽ xem xét về tình hình kinh tế cũng như những khó khăn hiện tại để thay đổi mức cấp dưỡng và phương thức cấp dưỡng phù hợp.
Xem thêm : Không yêu cầu cấp dưỡng khi ly hôn, sau ly hôn có được yêu cầu không ?
Trên đây là tư vấn của luật sư về vấn đề Có được miễn cấp dưỡng nuôi con khi khó khăn kinh tế ? Nếu bạn có vướng mắc về thủ tục ly hôn – tranh chấp tài sản – giành quyền nuôi con, hãy nhấc máy và gọi 0904 902 429 hoặc 0913 597 479 để trao đổi trực tiếp với luật sư tư vấn.
