Cấp dưỡng nuôi con được xem là nghĩa vụ, trách nhiệm phải thực hiện. Tuy nhiên, sau khi có bản án, quyết định cho ly hôn của Tòa án có hiệu lực pháp luật, người phải cấp dưỡng cho con lại có hành vi lẩn tránh, không thực hiện đúng nghĩa vụ của mình. Vậy, thủ tục yêu cầu thi hành án cấp dưỡng nuôi con như thế nào ? Cần giấy tờ gì ? Nộp ở đâu ?
MỤC LỤC
1. Ai là người phải cấp dưỡng cho con khi vợ chồng ly hôn ?
Khi hai vợ chồng ly hôn, ngoài việc chấm dứt quan hệ vợ chồng thì còn giải quyết việc chia tài sản, trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con cái. Nếu thỏa thuận được thì thực hiện theo thỏa thuận, không thỏa thuận được thì nhờ Tòa án giải quyết.
Về việc cấp dưỡng cho, khoản 2 Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình quy định:
Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con
Nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con sau ly hôn cũng được quy định tại Điều 110 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014:
Cha, mẹ có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con chưa thành niên, con đã thành niên không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình trong trường hợp không sống chung với con hoặc sống chung với con nhưng vi phạm nghĩa vụ nuôi dưỡng con.
Theo quy định này, khi ly hôn, người không sống chung với con phải có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con trong trường hợp:
– Con chưa thành niên;
– Con đã thành niên không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
Do đó, không phải mọi trường hợp cha mẹ ly hôn, người không sống chung với con đều phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng mà chỉ khi con chung thuộc một trong hai trường hợp nêu trên.
2. Đòi tiền cấp dưỡng nuôi con: Khó, nhưng vẫn phải làm
Chuyện đòi tiền cấp dưỡng cho con sau ly hôn xưa nay vẫn là chủ đề khiến nhiều người cảm thấy “đau đầu”. Thậm chí, nhiều chị em khi ra tòa đã chủ động thông báo không cần tiền trợ cấp nuôi con bởi lẽ họ biết trước việc chờ đợi chồng mình cư xử có trách nhiệm trong trường hợp này là rất khó.
Luật quy định rõ ràng nhưng vẫn còn “lỗ hổng”
Giấu thu nhập để trốn cấp dưỡng là chuyện “muôn thuở” của những người cha, người mẹ vô trách nhiệm.
Lý do họ có thể tìm ra cách đối phó với phán quyết của tòa là bởi việc thi hành án chỉ có thể diễn ra nếu như người có trách nhiệm cấp dưỡng có lương hoặc nguồn thu nhập cố định, có thể xác minh được, hoặc kinh doanh hay hùn vốn trong những cơ sở có giấy phép kinh doanh rõ ràng. Trường hợp lao động tự do hoặc buôn bán nhỏ lẻ, khó chứng minh thu nhập để làm cơ sở thi hành án thì việc thi hành án là rất khó khăn.
Đó là lý do nhiều người sẵn sàng xin nghỉ việc hoặc đổi công việc khác nhằm “mập mờ hóa” nguồn thu nhập của mình để trốn việc cấp dưỡng. Khi người có trách nhiệm cấp dưỡng không có đủ điều kiện để thực hiện nghĩa vụ của mình thì việc thi hành án đương nhiên sẽ rơi vào bế tắc.
Đừng tự ái khi đòi tiền cấp dưỡng cho con
Một “chiêu bài” khác mà không ít ông chồng dùng để “khích tướng” vợ mình khi ra tòa ly hôn là câu nói: “Cô đòi nuôi con sao còn đòi tôi cấp dưỡng? Có giỏi thì tự nuôi đi, đừng đòi tiền tôi. Không nuôi được thì để đó tôi nuôi!”. Nhiều người mẹ khi rơi vào hoàn cảnh này sẽ vì tự ái mà từ chối đòi tiền cấp dưỡng của chồng. Tuy nhiên, đây là việc làm không nên, bởi người chịu thiệt thòi chính là những đứa con, và việc cấp dưỡng nuôi con là nghĩa vụ không thể chối bỏ của người cha.
Chị em khi ly hôn cần giúp tòa nắm được các nguồn thu nhập và tài sản của chồng cũng như các hướng để xác minh thu nhập. Đó sẽ là cơ sở để tòa dễ dàng đưa ra phán quyết về nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con đối với người cha.
Đối với trường hợp có điều kiện nhưng không thực hiện nghĩa vụ sẽ bị cưỡng chế thi hành án như khấu trừ vào thu nhập, tịch thu tài sản… Trường hợp tìm cách “lách” việc thi hành án bằng cách che giấu thu nhập thực tế, khi bị phát hiện sẽ bị xử phạt hành chính hoặc nặng hơn là truy cứu trách nhiệm hình sự.
3. Chồng không cấp dưỡng cho con, vợ có được kiện ra Tòa không ?
– Cấp dưỡng nuôi con được xem là nghĩa vụ, trách nhiệm phải thực hiện. Nghĩa vụ cấp dưỡng không thể thay thế bằng nghĩa vụ khác và không thể chuyển giao cho người khác.
– Mặc dù được pháp luật quy định rõ, tuy nhiên thực tế nhiều trường hợp sau khi có bản án, quyết định cho ly hôn của Tòa án có hiệu lực, người chồng là người phải cấp dưỡng cho con lại có hành vi lẩn tránh, không thực hiện đúng nghĩa vụ của mình. Điều này gây phương hại đến quyền lợi của con chung, ảnh hưởng đến cuộc sống, sự phát triển của trẻ em sau khi ly hôn.
– Trong trường hợp đã có quyết định, bản án của tòa án tuyên về nghĩa vụ mà người chồng phải thực hiện mà chồng không cấp dưỡng cho con, nếu hai bên không thỏa thuận được thì người vợ có thể tiến hành thủ tục yêu cầu thi hành án cấp dưỡng.
4. Thủ tục yêu cầu thi hành án cấp dưỡng mới nhất
Thời hiệu yêu cầu thi hành án cấp dưỡng ?
Theo khoản 1 Điều 30 Luật Thi hành án dân sự, kể từ ngày quyết định, bản án có hiệu lực, người đòi cấp dưỡng có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án ra quyết định trả tiền cấp dưỡng:
– Nếu trong bản án, quyết định có nêu rõ thời hạn cấp dưỡng thì 05 năm được tính từ ngày nghĩa vụ cấp dưỡng đến hạn.
– Nếu bản án, quyết định quy định cấp dưỡng theo định kỳ như theo tháng, quý hoặc năm… thì thời hiệu 05 năm được tính cho từng kỳ kể từ ngày đến hạn.
Hồ sơ yêu cầu thi hành án cấp dưỡng cho con cần giấy tờ gì ?
– Đơn yêu cầu thi hành án hoặc nếu nội dung yêu cầu trình bày bằng lời nói thì sẽ được lập biên bản, có chữ ký của người lập. Biên bản này có giá trị như đơn yêu cầu.
– Bản án, quyết định hoặc tài liệu khác có liên quan.
– Bản sao có chứng thực giấy chứng minh nhân dân, CCCD, sổ hộ khẩu của cha mẹ.
– Bản sao có chứng thực giấy khai sinh của con.
– Tài liệu chứng minh người có nghĩa vụ cấp dưỡng đang có tài sản để thi hành như: bảng lương; tài sản hiện hữu như nhà cửa hoặc xe hoặc tiền trong ngân hàng.
Nộp hồ sơ yêu cầu ở đâu ?
Để yêu cầu thi hành án, người trực tiếp nuôi con hoặc người giám hộ cho con phải nộp hồ sơ yêu cầu cấp dưỡng cho con và nộp tại Chi cục thi hành án huyện hoặc Cục thi hành án tỉnh có trụ sở cùng địa bàn với Tòa án ra bản án, quyết định về cấp dưỡng.
Thời gian giải quyết trong bao lâu ?
Khi tiếp nhận yêu cầu thi hành án, cơ quan thi hành án phải kiểm tra nội dung yêu cầu và các tài liệu kèm theo. Đồng thời, sẽ thông báo bằng văn bản cho người yêu cầu trong thời gian 05 ngày làm việc :
– Bị từ chối trong các trường hợp sau : người yêu cầu không có quyền yêu cầu thi hành nội dung không liên quan đến bản án, quyết định hoặc không phát sinh quyền, nghĩa vụ của người phải cấp dưỡng trong bản án, quyết định; cơ quan thi hành án không có thẩm quyền; hết thời hiệu thi hành án.
– Ra quyết định thi hành án.
Khi nào chồng bị cưỡng chế thi hành tiền cấp dưỡng ?
– Căn cứ Điều 46 Luật Thi hành án dân sự, hết thời hạn 10 ngày tự nguyện thi hành án mà người có nghĩa vụ cấp dưỡng không thực hiện thì sẽ bị cưỡng chế.
– Chấp hành viên thực hiện cưỡng chế thi hành án cấp dưỡng bằng cách trừ vào thu nhập của người phải thi hành án (như tiền lương, tiền công,..v.v).
Mức cao nhất được trừ vào tiền lương, tiền công, lương hưu, trợ cấp là 30% tổng số tiền được nhận hàng tháng, trừ trường hợp đương sự có thỏa thuận khác. Đối với các thu nhập khác thì căn cứ vào thu nhập thực tế của người phải thi hành án, nhưng phải đảm bảo điều kiện sinh hoạt tối thiểu của người đó và người con theo quy định của pháp luật.
Trên đây là tư vấn của luật sư về vấn đề Thủ tục yêu cầu thi hành án cấp dưỡng nuôi con : Cần giấy tờ gì ? Nộp ở đâu ? Hãy nhấc máy và gọi 0904 902 429 hoặc 0913 597 479 để trao đổi trực tiếp với luật sư tư vấn. Mọi vướng mắc của bạn sẽ được hỗ trợ nhiệt tình và nhanh chóng.
