Phân biệt tội đưa hối lộ và tội môi giới hối lộ

Chủ thể của tội phạm này không phải là chủ thể đặc biệt, người phạm tội không nhất thiết phải là người có chức vụ, quyền hạn và cũng không lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phạm tội.

Người phạm tội chỉ có hành vi khách quan duy nhất là “đưa”. Nhưng biểu hiện của hành vi đưa hối lộ rất đa dạng. Có trường hợp người phạm tội trực tiếp đưa hối lộ cho người nhận hối lộ; có trường hợp qua trung gian (người môi giới) để đưa hối lộ cho người nhận hối lộ; có trường hợp người đưa hối lộ dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, không trực tiếp đưa hối lộ cho người nhận hối lộ cũng không qua trung gian mà tìm cách mua chuộc những người thân thích của người có chức vụ, quyền hạn theo kiểu “mưa dầm thấm đất”; cũng có trường hợp người đưa hối lộ thông qua việc thanh toán hợp đồng kinh tế, hợp đồng mua bán, thông qua việc nộp thuế, nộp lệ phí để đưa hối lộ từ ít đến nhiều, rồi đến một lúc nào đó người đưa hối lộ mới yêu cầu người có chức vụ, quyền hạn làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của mình.

Hành vi đưa của hối lộ có thể diễn ra trước hoặc sau khi người có chức vụ, quyền hạn làm theo yêu cầu của người đưa.

Của hối lộ có thể là các lợi ích vật chất như tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác hoặc có thể là lợi ích phi vật chất.

+ Hậu quả

Hành vi đưa hối lộ chỉ cấu thành tội phạm khi của hối lộ là tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác trị giá từ 2.000.000 đồng trở lên. Đối với trường hợp đưa lợi ích phi vật chất, việc xác định giá trị của lợi ích là không bắt buộc.

Hậu quả của tội phạm này vừa không phải là dấu hiệu bắt buộc, lại vừa là dấu hiệu bắt buộc, nếu của hối lộ chưa đến 2.000.000 đồng thì hậu quả lại là dấu hiệu bắt buộc của cấu thành tội phạm.

Người phạm tội chỉ có hành vi khách quan duy nhất là làm trung gian giữa bên đưa và nhận hối lộ.

Người có hành vi môi giới hối lộ có thể gặp bên nhận hối lộ để gợi ý, thăm dò và đưa ra những yêu cầu của bên đưa hối lộ hoặc nhận lời với bên nhận hối lộ là sẽ tìm gặp bên đưa hối lộ để đưa ra những điều kiện của bên nhận hối lộ. Việc làm này có thể chỉ diễn ra một lần hoặc có thể diễn ra nhiều lần.

Người có hành vi môi giới hối lộ có thể chỉ thu xếp, bố trí thời gian, địa điểm để bên đưa hối lộ và bên nhận hối lộ tiếp xúc, giao thiệp với nhau về việc đưa và nhận hối lộ.

Cũng có trường hợp người môi giới hối lộ có mặt trong cuộc tiếp xúc giữa bên đưa hối lộ và bên nhận hối lộ để chứng kiến hoặc tham gia vào việc đưa và nhận hối lộ.

Đặc điểm nổi bật của hành vi môi giới là họ không phải là người đại diện cho bên đưa hay bên nhận hối lộ, họ không trực tiếp giao kết hứa hẹn gì giữa người đưa và người nhận hối lộ. Họ chỉ là người trung gian cho bên đưa và bên nhận hối lộ, có thể họ được nhận tiền, lợi ích vật chất hoặc phi vật chất của một bên hoặc của cả hai bên đưa và nhận hối lộ. Đây cũng là dấu hiệu đặc trưng để phân biệt giữa hành vi môi giới hối lộ với hành vi đưa hoặc nhận hối lộ.

Động cơ phạm tội không phải là yếu tố bắt buộc của cấu thành tội phạm.