Tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật theo Điều 157 với Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn bắt, giữ, giam người trái pháp luật theo Điều 377 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 xâm phạm quyền tự do thân thể của con người nhưng giữa những tội trên vẫn có sự khác biệt.
| Tiêu chí | Tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật | Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn bắt, giữ, giam người trái pháp luật |
| Khái niệm | Bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật là hành vi bắt, giữ hoặc giam người không đúng pháp luật nhưng không thuộc trường hợp xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác hoặc không thuộc trường hợp lợi dụng chức quyền hạn bắt giữ, giam người trái pháp luật. | Lợi dụng chức vụ, quyền hạn bắt, giữ, giam người trái pháp luật là lợi dụng chức vụ quyền hạn được giao để ra lệnh, quyết định hoặc không ra lệnh, quyết định hoặc không chấp hành quyết định hoặc thực hiện việc các hành vi bắt, giữ, giam người trái pháp luật. |
| Chủ thể của tội phạm | Bất kỳ người nào có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ 16 tuổi trở lên đều có thể trở thành chủ thể của tội phạm này.
|
Chủ thể của tội này là chủ thể đặc biệt gồm: Thủ trưởng Cơ quan điều tra, Điều tra viên; Viện trưởng Viện kiểm sát, Kiểm sát viên; Chánh án, Thẩm phán; Giám thị trại giam, trại cải tạo. |
| Khách thể của tội phạm | Tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật xâm phạm quyền tự do thân thể của con người, là một trong những nội dung quan trọng của quyền tự do của con người cũng như quyền tự do, dân chủ của công dân được Hiến pháp và pháp luật bảo vệ.
|
Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn bắt, giữ, giam người trái pháp luật là tội xâm phạm đến hoạt động bình thường của các cơ quan tiến hành tố tụng, nhưng nó xâm phạm trực tiếp đến quyền nhân thân (quyền bất khả xâm phạm) của người bị bắt, giam, giữ |
| Mặt khách quan của tội phạm | Người phạm tội có thể thực hiện cả ba hành vi: bắt, giữ hoặc giam người, nhưng có thể chỉ thực hiện một trong ba hành vi đó.
Bắt người trái pháp luật là hành vi bắt người ngoài các trường hợp pháp luật cho phép như bắt người mà không có lệnh của những người có thẩm quyền theo quy định của pháp luật; bắt người không thuộc trường hợp phạm tội quả tang, không thuộc trường hợp bắt người có lệnh truy nã hoặc tuy có lệnh của những người có thẩm quyền nhưng việc tiến hành bắt không đúng thủ tục, như bắt người vào ban đêm (sau 22 giờ) mà không thuộc trường hợp khẩn cấp hoặc phạm tội quả tang. Hành vi bắt người trái pháp luật có thể được thực hiện bằng các hình thức như: dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực buộc người bị bắt phải đến nơi mà người phạm tội đã chọn. Nếu trong quá trình bắt mà gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe của người bị hại thì tùy trường hợp cụ thể, người phạm tội còn bị truy cứu trách nhiệm hình về các tội phạm tương ứng với hành vi phạm tội đã gây ra. Giữ người trái pháp luật là hành vi ra lệnh tạm giữ người không đúng với quy định của pháp luật; giữ người không có lệnh của người có thẩm quyền; giữ người quá hạn; giữ người thuộc trường hợp không được tạm giữ. Hành vi bắt và giữ bao giờ cũng đi liền với nhau. Tuy nhiên, cũng có trường hợp chỉ có hành vi bắt mà không có hành vi giữ hoặc ngược lại. Giam người trái pháp luật là hành vi ra lệnh tạm giam người không đúng với quy định của pháp luật; giam người không có lệnh của người có thẩm quyền; giam người quá hạn; giam người thuộc trường hợp không được tạm giam. Hành vi giam người trái pháp luật nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 153 và Điều 377 Bộ luật Hình sự thì mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 157 Bộ luật Hình sự. Tính trái pháp luật trong việc bắt, giữ hoặc giam người là việc bắt, giữ hoặc giam người ngoài những trường hợp pháp luật cho phép. Hậu quả của hành vi bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật trước hết là gây ra cho người bị bắt, bị giữ hoặc bị giam oan. |
Hành vi khách quan của tội này là hành vi dưới dạng không hành động, cụ thể:
+ Không ra quyết định trả tự do cho người được trả tự do theo quy định của pháp luật: Người có đủ thẩm quyền và có đủ căn cứ pháp lý để ra quyết định trả tự do cho người bị giam, giữ nhưng đã không ra quyết định trả tự do cho người đó. + Không thực hiện quyết định trả tự do cho người được trả tự do theo quy định của pháp luật: Người có trách nhiệm thi hành các quyết định trả tự do cho người bị giam, giữ đã không thực hiện quyết định trả tự do của cấp có thẩm quyền. + Quyết định bắt, giữ, giam người không có căn cứ theo quyết định của luật + Không chấp hành quyết định trả tự do cho người được trả tự do theo quyết định của luật + Thực hiện việc bắt, giữ, giam người không có lệnh, quyết định theo Quyết định của luật hoặc tuy có lệnh, quyết định nhưng chưa có hiệu lực thi hành + Không ra lệnh, quyết định gia hạn tạm giữ, tạm giam hoặc thay đổi, hủy bỏ biện pháp tạm giữ, tạm giam khi hết thời hạn tạm giữ, tạm giam dẫn đến người bị tạm giữ, tạm giam bị giam, giữ quá hạn.
|
| Mặt chủ quan của tội phạm | Lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý. | |
Trên đây là tư vấn của luật sư về vấn đề So sánh tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật và tội lợi dụng chức vụ quyền hạn bắt, giữ giam người trái pháp luật. Nếu bạn có vướng mắc, hãy nhấc máy và gọi 0904 902 429 hoặc 0913 597 479 để trao đổi trực tiếp với luật sư tư vấn hình sự.
