Tội ra quyết định trái pháp luật theo Điều 371 và Tội ra bản án trái pháp luật theo Điều 370 Bộ luật Hình sự năm 2015 đều được thực hiện với lỗi cố ý. Chủ thể của các tội phạm này đều là chủ thể đặc biệt.
| Tiêu chí | Tội ra quyết định trái pháp luật | Tội ra bản án trái pháp luật |
| Khái niệm | Ra quyết định trái pháp luật là hành vi của người có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng, thi hành án ra quyết định mà mình biết rõ là trái pháp luật. | Ra bản án trái pháp luật là hành vi ban hành bản án mà thẩm phán hoặc hội thẩm biết rõ là trái pháp luật |
| Chủ thể của tội phạm | Chủ thể của tội phạm này cũng là chủ thể đặc biệt. Chỉ những người có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng, thi hành án mới có thể là chủ thể của tội phạm này.
Người có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng và thi hành án bao gồm: thủ trưởng, phó thủ trưởng cơ quan điều tra các cấp; viện trưởng, phó viện trưởng viện kiểm sát các cấp; chánh án, phó chánh án tòa án các cấp; chánh tòa, phó chánh tòa các tòa chuyện trách thuộc Tòa án cấp cao và Tòa án quân sự Trung ương; Tổng cục trưởng Tổng cục Thi hành án dân sự thuộc Bộ Tư pháp; cục trưởng cục thi hành án các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương Cục trưởng Cục Thi hành án hình sự Bộ Công an; điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán, chấp hành viên; ban giám thị các nhà tạm giữ, tạm giam hoặc trại cải tạo. |
Chủ thể của tội phạm này cũng là chủ thể đặc biệt và đặc biệt hơn nữa là chỉ có thẩm phán hoặc hội thẩm (hội thẩm nhân dân hoặc hội thẩm quân dân) mới có thể là chủ thể của tội phạm này. |
| Khách thể của tội phạm | Tội ra quyết định trái pháp luật không chỉ xâm phạm đến uy tín của cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan thi hành án, mà còn xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia tố tụng; quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân.
Đối tượng tác động của tội phạm này chỉ bao gồm các quy định trong hoạt động tố tụng và thi hành án. Nếu quyết định nào không phải là quyết định trong hoạt động tố tụng và thi hành án thì không phải là đối tượng tác động của tội phạm này. |
Tội ra bản án trái pháp luật không chỉ xâm phạm đến uy tín của tiến hành tố tụng nói chung và của tòa án nói riêng, mà còn xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia tố tụng; quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và của công dân. Đối tượng tác động của tội phạm này là bản án. |
| Mặt khách quan của tội phạm | Hành vi khách quan
Người có thẩm quyền trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án ra quyết định trái pháp luật có thể bằng miệng hoặc bằng văn bản (nói chung là bằng văn bản) mà biết rõ là trái pháp luật. Người thực hiện hành vi ra quyết định trái pháp luật cũng không giống nhau, mà tùy trường hợp người có thẩm quyền là ai mà để xác định hành vi ra quyết định có trái pháp luật hay không. Trong trường hợp ra quyết định bằng miệng thì phải có căn cứ xác định người có thẩm quyền đã quyết định và từ quyết định này đã trực tiếp gây thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân thì mới bị coi là hành vi phạm tội ra quyết định trái pháp luật. Hậu quả Hậu quả là dấu hiệu bắt buộc của tội phạm này. Nếu hành vi ra quyết định trái pháp luật chưa gây thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân thì chưa cấu thành tội phạm này, mà tùy trường hợp người có hành vi có thể chỉ bị xử lý hành chính. |
Hành vi khách quan
Thẩm phán, hội thẩm ra bản án trái pháp luật có thể bằng cách viết ra, tuyên án, ban hành bản án mà biết rõ là trái pháp luật. Tuy nhiên, nếu mới viết ra nhưng chưa tuyên án, chưa ban hành thì chưa phải là ra bản án. Hậu quả Hậu quả không phải là dấu hiệu bắt buộc của tội phạm này. |
| Mặt chủ quan của tội phạm | Người phạm tội ra bản án trái pháp luật thực hiện hành vi phạm tội của mình là do cố ý (cố ý trực tiếp), tức là người phạm tội nhận thức rõ việc ra bản án của mình là trái pháp luật, thấy trước hậu quả của hành vi đó và mong muốn hậu quả xảy ra. | |
Trên đây là tư vấn của luật sư về vấn đề So sánh tội ra quyết định trái pháp luật với tội ra bản án trái pháp luật. Nếu bạn có vướng mắc, hãy nhấc máy và gọi 0904902429 hoặc 0913597479 để trao đổi trực tiếp với luật sư tư vấn hình sự.
